Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach
Telefony alarmowe:

998

112

102. rocznica odzyskania niepodległości

2020.11.11

11 listopada 2020 roku, z okazji  Narodowego Święta Niepodległości w całej Polsce i w wielu miejscach na świecie w samo południe zabrzmiał Mazurek Dąbrowskiego. W akcję „Niepodległa do Hymnu” włączyli się także strażacy z jednostek Państwowej Straży Pożarnej w województwie śląskim. Z okazji przypadającego dzisiaj święta w każdej jednostce organizacyjnej uroczyście podniesiono flagi państwowe, a punktualnie o godz. 12.00. strażacy wspólnie odśpiewali hymn państwowy, upamiętniając w ten sposób 102. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości.
W związku z obecną sytuacją epidemiczną w kraju i wynikającymi z niej ograniczeniami, upamiętnienie to odbyło się z zachowaniem wszelkich rygorów sanitarnych.

 

11 listopada 1918 roku spełnił się sen pokoleń Polaków – Państwo Polskie narodziło się na nowo. Po latach niewoli, rusyfikacji i germanizacji, po wielkich powstaniach, wolna Polska powróciła na mapę świata. Polacy z dziejowej próby jakim były zabory wyszli zwycięsko. To tego dnia ówczesna, powołana przez cesarstwa Niemiec i Austro-Węgier Rada Regencyjna Królestwa Polskiego przekazała władzę wojskową i naczelne dowództwo podległych jej wojsk polskich, Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu, jednemu z architektów polskiej niepodległości - twórcy walczących podczas I wojny światowej Legionów Polskich, późniejszemu bohaterowi wojny polsko-bolszewickiej. Tego samego dnia Niemcy podpisały zawieszenie broni kończące I wojnę światową. Po ponad 120 latach Polska odzyskała niepodległość. Również dzięki bohaterom tamtych wydarzeń możemy dzisiaj korzystać z wolności i niepodległości.

Wśród nich nie mogło zabraknąć strażaków. Zaangażowanie i poświęcenie wielu setek działaczy pożarniczych – rzeczników aktywności społecznej i patriotycznej przyniosło owoce w końcowej fazie wojny, gdy wielu Polaków uczestniczyło w walce o niepodległość. Wieloletnia działalność wychowawcza, kultywowanie tradycji i rozbudzanie ducha narodowego, wreszcie ukryty wojskowy charakter straży ogniowych spowodowały, że strażacy masowo wzięli udział w rozbrajaniu oddziałów okupacyjnych, żandarmerii i policji, a także pełnili służbę porządkową w miastach i miasteczkach. Wielu wstąpiło do Wojska Polskiego, brało udział w powstaniach wielkopolskim i śląskich, żywo współdziałało w tworzeniu zrębów państwa polskiego. Szacuje się, że około 60 tysięcy strażaków wzięło wówczas udział w akcjach niepodległościowych.

W momencie odzyskania niepodległości na terenie odradzającego się państwa polskiego działało około 1600 straży, które chociaż osłabione wojną, częściowo ograbione ze sprzętu, były w dalszym ciągu silne organizacyjnie. Następował też dynamiczny rozwój ruchu strażackiego. Ruch ten jednak był rozproszony, gdyż istniało równocześnie sześć związków: Związek Floriański (na terenie byłego zaboru rosyjskiego), Krajowy Związek Ochotniczych Straży Pożarnych w Galicji i Lodomerii oraz Cieszyński Związek Straży Pożarnych (były zabór austriacki), Wielkopolski Związek Straży Pożarnych, Śląski Związek Straży Pożarnych i Pomorski Związek Straży Pożarnych (były zabór pruski).

Ze względu na wojnę polsko-bolszewicką, w której strażacy również wzięli aktywny udział,  Zjazd Strażactwa Polskiego, w trakcie którego utworzono Główny Związek Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, odbył się dopiero we wrześniu 1921 roku w Warszawie.Wprowadzono wtedy jednolitą strukturę organizacyjną i przystąpiono do rozbudowy sieci straży. Oprócz gaszenia pożarów podejmowano różnorodne działania zmierzające do zapobiegania im.

Straże pożarne okresu międzywojennego oprócz wypełniania swoich statutowych obowiązków spełniały ważną kulturotwórczą rolę, zwłaszcza w małych miasteczkach i na wsi. W strażach działały amatorskie zespoły teatralne, chóry, biblioteki, czytelnie i orkiestry. Organizowano odczyty i słuchanie radia. W 1938 r. w strażach pożarnych było 2500 świetlic, 700 bibliotek, 1500 zespołów i 1000 orkiestr.

Straże pożarne w odrodzonej Polsce rozwijały się i umacniały dzięki kultywowanym zasadom. Takie wartości moralne jak poświęcenie i służba dla innych, poszanowanie pracy, oszczędność i gospodarność, honor, przywiązanie do ojczyzny i wiary ojców stały się symbolem miłości i braterstwa ludzi, wzbudzały powszechny szacunek w społeczeństwie.

opracowanie: KW PSP w Katowicach na podstawie KG PSP "Historia"
zdjęcia: komendy powiatowe i miejskie PSP woj. śląskiego